قانون نانوشتهٔ کبیسه‌گیری در تقویم

زمان تحویل سال، کبیسه بودن سال را مشخص می‌كند

ghanoon sal kabiseفرانک فراهانی

تقویم رایج کشور ما از نوع تقویم خورشیدی یا شمسی است و قرار است با فصول تطابق داشته باشد؛ اما ممکن است این سؤال مطرح شود که آیا ما طول سال را درست لحاظ می‌كنیم.
نوع کبیسه‌گیری ما حالت قراردادی ندارد و مانند کبیسه‌گیری در تقویم میلادی نیست. سال ۱۳۰۴ با تصویب مجلس شورای ملی وقت، تقویمی كه اکنون از آن استفاده می‌كنیم جنبه قانونی پیدا كرد. در این زمینه در قانون‌گذاری كشور یک نکته مغفول وجود دارد که هیچ‌گاه مكتوب نشده است. آن‌هم نوع کبیسه‌گیری و تعیین روز اول فروردین است. در تقویم رسمی کشور، لحظه تحویل سال را با دقت بالا محاسبه می‌کنند. مردم به زمان دقیق تحویل سال نو توجه دارند و کارشناسان مرکز تقویم از دقیق‌ترین الگوریتم‌ها و فرمول‌های مكانیک سماوی برای محاسبه زمان دقیق تحویل سال استفاده می‌کنند؛ بنابراین لحظه تحویل سال در کشور ما با دقت ثانیه محاسبه و اعلام می‌شود.

نوع کبیسه‌گیری ما حالت قراردادی ندارد و مانند کبیسه‌گیری در تقویم میلادی نیست.

سال در یک روز خاص تحویل می‌شود. روز قبل از روزی که تحویل سال در آن اتفاق می‌افتد به سال قبل متعلق است. روز بعد از روز تحویل سال نیز به سال نو تعلق دارد. اما تکلیف روزی که سال در آن تحویل می‌شود چیست؟

اگر تحویل سال نو زمانی اتفاق افتد که برای مثال دو ساعت از روز گذشته باشد نمی‌توانیم بگوییم این دو ساعت به سال کهنه و ۲۲ ساعت بعد به سال نو متعلق است. قاعده نانوشته كه درواقع هیچ‌گاه مكتوب نشده می‌گوید اگر لحظه تحویل سال، قبل از ظهر باشد، روزی كه سال در آن تحویل می‌شود اول فروردین سال نو است و اگر تحویل‌ سال بعدازظهر باشد این روز آخرین روز سال کهنه است.

این قاعده در كشور برای استخراج تقویم مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر اساس این قاعده سال كبیسه و عادی نیز به‌طور خودکار و بدون نیاز به قرارداد تعیین می‌شود. در حقیقت در تقویم هجری شمسی، عادی و كبیسه شدن سال‌ها مشابه تقویم گرگورین نیست بلكه زمان تحویل سال است که کبیسه بودن سالی را مشخص می‌كند. اگر در یک سال لحظه تحویل سال پیش از ظهر و لحظه تحویل سال بعد، بعدازظهر باشد، این سال كبیسه است. ما كبیسه چهارساله یا پنج‌ساله داریم؛ اما در تقویم گرگورین فاصله كبیسه‌ها ۴ یا ۸ سال است. برای مثال بر این اساس سال ۱۶۹۶ سال کبیسه است اما سال ۱۷۰۰ كبیسه نیست و کبیسه بعدی سال ۱۷۰۴ است.

در تقویم ما با این قاعده‌ای كه گفته شد و هنوز جزء قوانین كشور نیست، ساعت صفر اول فروردین با لحظه تحویل سال حداكثر ۱۲ ساعت اختلاف دارد بنابراین تقویم ما بسیار دقیق است. هرسال لحظه تحویل سال محاسبه و ظهر شرعی مشخص می‌شود و بعد بر این اساس مشخص می‌شود روز تحویل سال روز آخر اسفند است یا روز اول فروردین. بعضی‌ از کارشناسان می‌گویند در تعیین این‌که این روز به سال بعد تعلق دارد یا به سال قبل باید ظهر شرعی برای تهران كه پایتخت است ملاک باشد. عبور خورشید از نصف‌النهار تهران كه پایتخت است به‌عنوان مبنا در نظر گرفته شود. بعضی دیگر از کارشناسان نیز بر این باورند باید نصف‌النهار استاندارد مبنای کار قرار گیرد. طول جغرافیایی شهر تهران ۵/۵۱ است درحالی‌که نصف‌النهار استاندارد ایران ۵/۵۲ است. بعضی‌ از کارشناسان نیز ساعت ۱۲ را در نظر می‌گیرند. ساعت ۱۲، ساعت میانگین اذان ظهر در نصف‌النهار رسمی ایران است. چون قاعده نانوشته است تا زمانی که یا شرایط خاص مواجه نشویم درباره ظهر قراردادی تصمیم‌گیری نمی‌کنیم؛ اما لازم است سال‌های آتی طرح و لایحه‌ای در این زمینه تهیه شود. باید با دعوت از اساتید و کارشناسان بهترین نوع کبیسه‌گیری که هم ساده و هم دقیق باشد انتخاب شود. ممكن است در آینده‌ای نزدیک این قاعده نانوشته كنار گذاشته‌ شده و قراردادی برای این کار تعیین شود.

اما آنچه اکنون در مرکز تقویم به‌عنوان اساس کار در استخراج تقویم مورداستفاده قرار می‌گیرد این است که بر اساس قاعده نانوشته، ظهر آن روز تعیین‌شده و زمان تحویل سال محاسبه می‌شود. با این روند تقویم ما دقیق باقی می‌ماند، اما پیش‌بینی آن برای سال‌های دور در آینده قدری مشكل و پیچیده است.

بعضی پارامترهای زمین برای سالیان بعد به‌طور کامل قابل‌ پیش‌بینی نیست. اگر لحظه تحویل سال نزدیک به ظهر باشد ممکن است تحویل سال جابه‌جا شود و نتوانیم كبیسه و عادی بودن سال را پیش‌بینی كنیم؛ یعنی نمی‌توان پیش‌بینی كرد در هزاران سال بعد کدام سال عادی یا کبیسه است.

منبع: سیناپرس

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان میهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد

حضرت آقای حاج دکتر نورعلی تابنده (مجذوبعلیشاه)

دیداری و شنیداری

حقوق / سلامت و جامعه

درس نامه

تماس با ما / پیوند ها